Terminoen glosarioa
(Ataubizu zerbitzuarekin erlazionatutakoak)
Edukien taula
Termino teknikoen definizioa
Informazioa
Balorazioa
Hiru motatakoa izan daiteke: beharren hasierako balorazioa, balorazio espezializatua eta jarraipenaren balorazioa.
- Beharren hasierako balorazioa: pertsonen beharren eta gaitasunen oinarrizko identifikazioa, ikuspegi integral batetik, sistemak berak esku-hartu behar duen ala ez zehazteko. Diagnostikoa egin ondoren, balorazioa jaso duten pertsonei eta eskubidez dagokien zerbitzuari igortzen zaie. Oinarrizko gizarte-zerbitzutik egiten da.
- Balorazio espezializatua: mendekotasun-, desgaitasun-, bazterketa- eta babesgabetasun-egoeren eta, hala badagokio, arrisku-egoeren baremazioa barne hartzen du.
- Jarraipenaren balorazioa: Arreta Pertsonalizatuko Planaren aldizkako ebaluazioak egitean datza, sakonera handiagoarekin edo txikiagoarekin.
Gizarte-diagnostikoa
Sistematik arreta eskatzen duten pertsonen gizarte-beharren eta gaitasunen deskribapen eta balorazio profesionalean datza. Horri esker, esku-hartze egokia zehaztu daiteke Arreta Pertsonalizatuko Plan baten barruan. Diagnostikoa egin ondoren, Arreta Pertsonalizatuko Plana, esku-hartzea eta ondorengo jarraipena egiteko beharra berretsi behar da. Hiru motatako gizarte-diagnostiko daude: Hasierakoa, espezializatua eta sakonekoa.
- Hasierakoa, oinarritik egiten da, eta orokorra da.
- Espezializatua, Balorazioaren eta Diagnostikoaren foru-eremutik egiten da.
- Sakonekoa, udaleko gizarte-zerbitzuek egiten dute, intentsitate handiagoko esku-hartzeetarako (desgaitasuna, mendekotasuna, babesgabetasuna, bazterketa) edo bigarren mailako zerbitzuetara bideratzeko. Sakontasun handiagoa eskatzen duten kasuetan egiten da. Hasierako esku-hartzean ez bezala (adierazle batzuk baino ez dira jasotzen), esku-hartze honetan gaitutako adierazle guztiak aplikatzen dira.
Orientazioa
Preskripzio tekniko profesional baten esparruan, erabiltzaileek jarraitu beharreko ibilbideei buruzko proposamenak eta aholkularitza jasotzen dituzte, baita gizarteratzeko beharretara egokitutako zerbitzu eta prestazio ekonomikoak ere. Orientazioan Arreta Pertsonalizatuko Plana (beharrezko prestazio eta zerbitzuen multzoa) eskaintzen da, diagnostikoak hala eskatzen badu. Beste sistema batzuetako zerbitzu eta prestazioetara bideratzea ere barne hartzen da.
Bitartekaritza
Bi mota daude: familia-bitartekaritza eta bitartekaritza-bitartekotza.
- Familia-bitartekaritza: profesional batek edo talde batek familia-gatazka bat konpontzen laguntzen eta orientatzen duen borondatezko prozedura. Emakume eta Familia Zuzendaritzan zerbitzu espezializatu bat dago helburu horretarako.
- Bitartekaritza-bitartekotza: profesionalak konpetentzia sozialen garapenean eta hobekuntzan orientatzeaz arduratzen dira, bai eta pertsonaren eta familia-, talde- edo komunitate-ingurunearen arteko elkarrekintzaz ere.
Bizimodu independentea egiten laguntzea
Etxeko arretaz eta arreta pertsonalaz osatzen da.
- Etxeko arreta: eguneroko bizitzako jarduera instrumentalak egiteko laguntza, hala nola elikadurarekin, janzkerarekin, garbiketarekin eta etxebizitzaren mantenuarekin lotutako zereginak. Horrela, antolaketa errazten da, eta jarduera horiek egiteko trebakuntza eskaintzen da.
- Arreta pertsonala: honako hauek egiten edo egiten trebatzeko laguntza:
- eguneroko bizitzako oinarrizko jarduerak (jaikitzea, oheratzea, lekualdatzea, jatea…),
- ingurunearekin eragitea errazten duten jarduera instrumentalak, familia- eta komunitate-ingurunerako sarbidea barne (komunikatzea, telefonoa erabiltzea, gutunak bidaltzea).
Gizarte- eta hezkuntza-arloan eta arlo psikosozialean esku-hartzea
Prozesu bat ezartzea eskatzen du, denbora luzeagorako edo laburragorako, modu autonomoan moldatzeko baliagarriak diren ezagutzak, jarrerak, ohiturak edo trebetasunak eskuratzeko. Barne hartzen dira: estimulazioa eta errehabilitazioa lantzeko esku-hartzea, lanerako eta lan aurreko esku-hartzea, hezkuntzako esku-hartzea, esku-hartze psikosoziala.
- Estimulazioa eta errehabilitazioa lantzeko esku-hartzea: eguneroko bizitzarako beharrezkoak diren jarrera, trebetasun edo gaitasun fisiko, kognitibo eta jokabidezkoak ahalik eta autonomia handienarekin eskuratzeko, garatzeko, kontserbatzeko edo berreskuratzeko laguntza edo estimulazioa (adibidez: estimulazio eta terapia okupazionaleko ariketak, besteak beste).
- Lanerako eta lan aurreko esku-hartzea: lanerako garapen autonomoa eta gizarteratzea hobetzeko beharrezkoak diren jarrerak, ezagutzak eta trebetasunak garatzera edo eskuratzera bideratutako trebakuntza-jarduerak. (egokitze-jarduerak lan-esparrurako diseinatu badira ere, ez daude testuinguru horretara bakarrik mugatuta)
- Hezkuntzako eta gizarte- eta hezkuntza-arloko esku-hartzea: profesional batekin hezkuntza-harremanean datza, jarrerak eta ohiturak aldatzeko, eta, horrela, hainbat testuingurutan autonomia eta gizarteratzea hobetzeko. Banakakoa edo taldekakoa, eta hainbat testuingurutan. (aisialdiko jarduerak, hezkuntzakoak, kalekoak, familiakoak, etxeko hezkuntza, orientazioa krisietan…). Halaber, narriadura handiagoa prebenitzen, beharrak eta gabeziak identifikatzen eta prebentzio-ekintzak ezartzen laguntzen du.
- Esku-hartze psikosoziala/psikosoziala: pertsonen egoera eta testuinguru emozionalak eta jokabidezkoak aldatzeko eta hobetzeko laguntza, haien garapen autonomoa eta gizarteratzea sustatzeko. Honako helburu hauek ditu: aldaketa positiboak sustatzea, ondorio psikologikoak prebenitzea eta arintzea, faktore eta zailtasun espezifikoei heltzea, laguntza emozionala eta soziala optimizatzea, eta estresa murriztea.
Gizarte-laguntza
Pertsonak intentsitate aldakorreko laguntza-harreman batean parte hartzen du, profesional batekin elkarreraginean, eta horrek bere garapen autonomoa eta gizarteratzea hobetzen laguntzen du. Pertsonari aukera ematen dio bere egoera kontrastatzeko, bere autonomiarekin eta integrazioarekin lotutako helburuak esplizituki azaltzeko, eta proiektuan zehar laguntza instrumentala, emozionala, hezkuntzakoa eta harremanetakoa ematen dion erreferentzia bat du.
- Instrumentala: beste sistema, sare, ingurune eta abarretako baliabideak eta zerbitzuak atzitzeko informazioa, orientazioa eta bitartekaritza.
- Emozionala: kaltea murriztea, eustea, euskarri emozionala, orientazioa krisian, estresa…
- Hezkuntzakoa: eguneroko bizitzako oinarrizko jarduerak, jarduera instrumentalak eta aurreratuak egiteko eta gizarteratzeko trebetasunak eskuratzea, jarrerak aldatzea…
- Harremanetakoa: entzute aktiboa, harreman sozial edo pertsonaletarako trebetasunak eskuratzea, aukerak sortzea, harremanak ezartzea…
