Glosarioa

Sexuari buruzko idea-jasa

Gure lan-eremuan, eta, beraz, webgune honetan, inguruan ditugun, eragiten diguten eta, batzuetan, definitzen gaituzten kontzeptuak adierazten dituzten termino errepikariak daude.

Jarri kurtsorea txartelen gainean, kontzeptu horietako bakoitzari buruzko gure definizioa edo gogoetak ikusteko.

Sexua

Denok jaiotzen gara pertsona sexuatu gisa:

"Egiten den sexua" = harreman intimoak.

"Sexua" = genitalak.

"Sexua dena" = Gizonak, emakumeak garela sentitzea eta ezagutu eta onartu gure bizitzako atal sexuatuak eta harremanak izatea. Ezin da egin, ezta eduki ere, izan gabe.

Sexuei buruz pluralean hitz egiten da, gizonei eta emakumeei erreferentzia eginez. Eta da bi direla, baina gizon gisa sentitzeko eta bizitzeko moduak edo emakume bezala infinituak dira.

Sexualitatea

Giza sexualitatea gizakiaren funtsezko alderdi bat da, eta haren bizitzan zehar presente dago.

Sexua, genero-identitate eta -rolak, erotismoa, plazera, intimitatea, ugalketa eta sexu-orientazioa hartzen ditu barnean.

Pentsamenduen, fantasien, desioen, sinesmenen, jarreren, balioen, jokabideen, praktiken, rolen eta pertsonen arteko harremanen bidez bizi eta adierazten da. Sexualitateak dimentsio horiek guztiak har ditzake bere baitan, baina ez dira beti guztiak bizitzen edo adierazten. Izan ere, faktore biologikoen, sozialen, ekonomikoen, politikoen, kulturalen, etikoen, legalen, historikoen, erlijiosoen eta espiritualen elkarrekintzak sexualitatean eragiten du.

Afektibitatea

Afektibitatea afektua, maitasuna, estimua eta samurtasuna erakusteko gaitasuna edo ekintza da, baita pertsonaren sentimenduak, emozioak eta grinak edo horiei dagozkien erreakzioak batzea ere.

Dibertsitatea

Balioa

Gizadiaren Ondarea.

Gauza desberdinen ezberdintasuna, aniztasuna edo ugaritasuna adierazten du.

Komunitate baten barruan, askotariko aniztasunak daude: kulturala, sexuala, biologikoa, funtzionala, ekologikoa eta, azkenik, linguistikoa, ohikoenen artean.

Errespetua

Errespetua da «norbaiti edo zerbaiti ematen zaion begirune eta balorazio berezia, balio soziala edo desberdintasun berezia aitortuz». Halaber, gizakiak beti kontuan izan behar duen funtsezko balioetako bat da, beste pertsona batzuekin elkarreragitean. Errespetatua izateko, beharrezkoa da bestea errespetatzen, ulertzen eta haren interesak eta beharrak baloratzen ikastea.

Errespetua ikasi egin behar da ere. Errespetatzeak ez du esan nahi beste pertsonak dioen guztiarekin ados egon behar zarenik. Errespetatzea da pertsona hori bere bizimoduagatik eta bere erabakiengatik ez diskriminatzea edo iraintzea, betiere gainerakoei kalterik edo eraginik eragiten ez badiete.

Gorputza

Mundua hautematen dudanean, nire gorputza da hautematen duena. Neure burua adierazten dudanean, nire gorputza da adierazten dena. Besteekin komunikatzen naizenean, nire gorputza da beste gorputz batzuekin komunikatzen dena. Gozatzen dudanean, nire gorputza da gozatzen duena.

Ni nire gorputza naizelako. Ni ez naiz nire gorputzaz bestelako ezer. Ni naizen gorputza naiz.

Dena gorputzean gertatzen da. Ni naizen gorputz honetan. Sexuduna den gorputz honetan. Sexualitatea haragitu egiten den gorputz honetan.

Gizona - Emakumea

Gaur egun, gure gurasoek edo aitona-amonek ez bezala sentitzen eta erlazionatzen gara emakume edo gizon gisa.

Neure buruari esleitzen diodan identitatea (gizon edo emakume sentitzen naiz) munduak esleitzen didan «sexu-identitatearekin» bat badator, egoera ez da ia hautematen. Baina neure buruari ematen diodan identitatea (gizon sentitzen naiz) esleitzen didaten identitatearekin bat ez datorrenean (emakume gisa ikusi eta sailkatzen naute), transexualitate-egoera argi baten aurrean gaude.

SAmurtasuna

Samurtasuna maitasunaren adierazpen lasai, eder eta irmoena da. Laztanean, xehetasun sotilean, ustekabeko oparian, begirada konplizean edo emandako besarkadan adierazitako errespetua, aintzatespena eta maitasuna da.

Enpatia

Oro har, enpatia pertsona batek beste baten lekuan jartzeko duen gaitasuna da, haren egoera eta sentimenduak ulertuta.

Intimitatearen eta lotura hurbilenaren oinarria da.

Identitatea

Pertsona baten identitatea pertsona hori izatea eragiten duten ezaugarriek osatzen dute. Pertsonak bere buruaren gainean duen konstruktua da.

Identitatearen eraikuntza ez da bakarkako lana. Bestearekin elkartzean aldatzen da, haren begiradak identitatean eragina baitu. Identitateak besteekin daukagun eragin-jokoa da: «Bestearen identitateak eragiten dit, eta nire identitateak eragina du haren identitatean».

Muga

Harreman pertsonaletan mugak jartzeak esan nahi du besteei jakinaraztea desio eta premia desberdinak ditugula. Hori egitean, elkar errespetatzen dugu.

«Muga bat errespetuak zehazten duen lerro bat da, jokabide desatsegin edo desiragarri batzuen aurrean ezartzen duzun hesi bat». «Nolako tratua jaso nahi duzun komunikatzeko, hitzez edo hitzik gabe, modu bat da».

Plazera

Gorputza plazeraren lekua da. Gorputzak eman eta jaso egiten du. Arakatu eta ezagutu egin behar da, estimatzeko eta gozatzeko. Zentzu guztiekin jolastea, jolasean gabiltzala geure burua sentitzea. Ez dago plazer handiagorik, ez xumeagorik. Eta, egunez egun, plazererako dudan gaitasuna desberdina da. Esperientzia guztiak berriak dira. Beti dago zer ikasteko.

Zer gustatzen zaigun, zerk sentiarazten digun plazera eta zerk mugatzen gaituen aztertuko dugu: lotsak, ahalkeak, aurreiritziak, barneratzen ditugun debekuak eta abar. Betiere, nire prozesuak errespetatuz. Zer naizen eta nolakoa naizen errespetatuz. Errespetutik eta onarpenetik abiatuta.

Asertibitatea

Nahi duguna, sentitzen duguna eta uste duguna esatea, elkar errespetatuz.

Larruazala

Larruazala gizakiaren organorik handiena da. 2 metro koadro inguru okupatzen ditu, eta 5 kg inguru pisatzen du.

Larruazalak desberdinak dira kolorez, ehunduraz, zaporez eta distiraz. Milioika nerbio-amaiera ditu, lau motatan multzokatuta: lau milioi hartzaile mina hautemateko; 500.000, presioa sentitzeko; 150.000, hotza hautemateko; eta 16.000, beroa hautemateko. Guztira, ia 5 milioi zelula estimula daitezke 4 modu desberdinetan.