Geure burua zaintzeko modurik onena

Prebentzioa.
Bizitzeko eta zaintzeko moduak

Edukien taula

¿Cómo se previene la transmisión del VIH?

GIBaren transmisioa prebenitzeko, hainbat estrategiari jarrai dakioke, eta, kasu batzuetan, konbinatu ere, ikuspegi eraginkorragoa lortzeko.

Geure burua zaintzeko hainbat modu ditugu:
  • Preserbatiboa (gizonen edo emakumeen preserbatiboa) eta lubrifikatzailea (hidrodisolbagarria) erabiltzailea sarketa bidezko sexu-harremanetan eta ahoan eiakulatzea saihestea aho-sexua praktikatzen bada.
  • Material esterila erabiltzea eta xiringak, orratzak eta injekzioko beste tresna batzuk partekatzea saihestea injektatzeko drogak kontsumitzen badira.
  • GIBa duten emakume haurdunentzat badaude tratamendu batzuk seme-alabei transmititzeko arriskua murrizten dutenak. Ez da gomendatzen amagandiko edoskitzea.
  • Erretrobirusaren kontrako tratamendua hartzea, birus-karga detektaezina mantentzeko.
  • GIBarekiko EAPa (esposizio aurreko profilaxia) behar bezala erabiltzea (GIBa hartzeko probabilitateak murrizten dituen medikamentua da esposizio aurreko profilaxia).
  • Beste prebentzio-neurri batzuek huts egin dutenean, EOPra (esposizio osteko profilaxia) jotzea. EOPa GIB bidezko infekzioa saihesten duen tratamendu bat da, birusarekiko arrisku-esposizioaren ondorengo lehen 72 orduetan aplikatzen bada.
  • GIBaren proba eta STIen ohiko azterketak egitea.

Horrez gain, prebentzio-estrategiak konbinatuz gero, prebentzioa zure beharretara eta zure sexu-bikotearen edo -bikoteen beharretara egokitu ahalko duzu, baita sexu-transmisiozko beste infekzio batzuetatik (STI) babestu ere.

Baginako eta/edo uzkiko sexu-harremanetan, erabili preserbatiboa eta lubrifikatzailea
Preserbatiboak GIBaren eta beste STI batzuen aurkako babesa ematen du. Lubrifikatzaileak preserbatiboa hausteko aukerak murriztu egiten ditu, zauriak saihesten ditu eta sarketa erraztu eta atseginago egiten du.
EAP Esposizio aurreko profilaxia
GIB bidezko infekzioa prebenitzeko estrategia bat da, egunero Truvada izeneko medikamentu bat hartzean datzana. Medikuaren errezeta behar da, eta medikuak agindutakoari zorrotz jarraitu behar zaio, eraginkorra izan dadin. Ez du beste STIrik prebenitzen. GIBa hartzeko arrisku handia duten pertsonentzat bakarrik gomendatzen da, eta preserbatiboa erabili behar da beti.

Diagnostiko goiztiarra.
Egin proba

Oso garrantzitsua da GIB bidezko infekzioa goiz detektatzea; izan ere, Espainian, infekzio hori duten pertsonen % 25-30 ez dago bere egoeraren jakinaren gainean. Kalkuluen arabera, infekzio berrien erdiak baino gehiagok diagnostikatu gabeko pertsona-talde horretan dute jatorria.

  • Diagnostiko goiztiarrari esker, osasun-laguntza eta tratamendu eraginkorra lehenbailehen jaso daiteke. Horrela, gaixotasunak aurrera egitea saihesten da, bizi-kalitatea hobetzen eta bizirauteko aukerak areagotzen.
  • Halaber, diagnostiko goiztiarrarekin prebentzio-neurriak har daitezke, infekzioa beste pertsona batzuei transmititzea saihesteko.
  • Gaur egun eskuragarri dauden probek lehenago detektatzen dituzten gorputzeko GIBaren antigorputzak , beraz, «leiho-aldia» (infekzioaren eta diagnostiko-probek detekta ditzaketen antigorputzen agerpenaren arteko denbora) deritzona murrizten dute.
  • Infekzioaren ondorengo lehen asteetan («primoinfekzio» izeneko fasean), infekzioa transmititzeko gaitasuna oso handia da. Horregatik, garrantzitsua da proba lehenbailehen egitea, arrisku-egoera batean egon ondoren.
  • Garrantzitsua da proba lehenbailehen egitea; izan ere, oro har, denborak aurrera egin ahala, baliteke pertsonek motibazio txikiagoa sentitzea proba egiteko.

Arrisku-praktikarik izan baduzu, ez itxaron

X Post

Joan zaitez osasun-zentrora edo proba egin diezazuketen beste zentro batera. Han, zure kasua aztertuko dute, egin beharreko proba azalduko dizute eta, emaitza negatiboa bada, ea errepikatu behar duzun eta noiz esango dizute.

GIBaren proba emaitza positiboa lehenbailehen badakizu, osasun-jarraipena egin ahal izango duzu, eta infekzioa beste pertsona batzuei transmititzea saihesteko beharrezko neurriak hartu ahal izango. Behar izanez gero, tratamendu eraginkorra jasotzeko aukera duzu, biziraupena luzatzeko eta bizi-kalitatea hobetzeko.

Diagnostiko goiztiarra sustatzea transmisioa kontrolatzeko estrategiarik eraginkorrenetako bat eta eraginkorrenetako bat, epe luzera GIBa duten pertsonen biziraupena eta bizi-kalitatea hobetzeko.

DIAGNOSTIKOA ATZERATZEAREN ONDORIOAK

Ez diezu onurarik ateratzen tratamenduei, eta horrek zure bizi-kalitatea eta biziraupena murrizten ditu.

Ez dakizu zure bikotekideei GIBa
transmiti diezaiekezula.

GIBa duzula zenbat eta arinago jakin, arinago jaso ahalko duzu osasun-laguntza.

GIBa duzula jakitea oso esperientzia gogorra izan daiteke,

eta, ziurrenik, zure bizitza betiko aldatuko da.

Nolanahi ere, zure osasunerako askoz hobe da daukazula jakitea.

GIBa duzula baldin badakizu, infekzioa kontrolatzeko neurriak har ditzakezu.

Osasun-laguntzarekin bizitza luzeagoa eta osasungarriagoa izango duzu.

Erretrobirusaren kontrako farmakoak noiz hartu behar diren jakingo duzu.

Tratamenduari esker, zure immunitate-sistema ez da kaltetuko, eta osasuna mantentzen lagunduko dizu.

Baliteke artatzen zaituen medikuak odol-analisiak erabiltzea zure osasunaren jarraipena egiteko.

Halaber, neurriak har ditzakezu zure sexu-bikotekideari GIBa ez transmititzeko.

GIBa baduzu baina ez badakizu, infekzioa deskontrola daiteke, eta epe luzerako kalteak eragin.

Tratatu gabeko GIB infekzio batek zure bizitza laburtu dezake,

zure immunitate-sistemari kalte egin diezaioke eta gaixotzea eragin dezake.

GIBa zure sexu-bikoteari transmiti diezaiokezu konturatu gabe.

Nabarmentzekoak
• GIBa zenbat eta lehenago diagnostikatu, orduan eta osasun-arazo gutxiago eragingo dizkizu.
• Osasun-laguntza eta tratamendu egokiekin, GIBa duten pertsona gehienek bizitza luzea eta osasungarria izan dezakete.

Informazio gehiago

GIBaren sexu-transmisioa. Sexu-praktiketako arriskua eta detekzio-probetako ulertzeko gida.

DESKARGATU GIDA

Nola diagnostikatzen da GIBa?

Arrisku-praktikaren bat izan duzula uste baduzu, ez itxaron

X Post

Joan zaitez medikuarenera edo osasun-zentrora, proba egin diezazuten.

NON EGIN DEZAKET GIBAREN PROBA?

GIBaren proba GIBaren infekzioa detektatzeko berariazko analisia da. Borondatezkoa eta konfidentziala izan behar du beti.

GIBa odola edo listua aterata detektatzen da, eta harekin GIBaren aurkako antigorputzak zehazten dira.

Pertsona birusarekin infektatu bada, immunitate-sistemak denbora behar du probak detektatzeko adina antigorputz sortzeko. Infekzioaren eta antigorputz detektagarrien agerpenaren artean igarotako denborari «leiho-aldia» esaten zaio, eta ez da berdina pertsona guztientzat.  Denbora horretan, baliteke probak emaitza negatiboa ematea, nahiz eta pertsona infektatuta egon.

Oro har, infekzioaren ondoren 2-8 aste behar izaten dira antigorputz detektagarriak garatzeko, eta ia pertsona guztiek sortu dituzte arrisku-praktikatik 3 hilabetera. Nolanahi ere, batzuetan 6 hilabete ere iraun dezake.

3 PROBA MOTA DAUDE:

  • ELISA TESTA: GIBa detektatzeko.
  • PROBA AZKARRA: odol- edo listu-tantarekin; emaitza 15 minututan.
  • PCR PROBA: birusaren DNA/RNA zure organismoan bilatzen du.

Positibo ematen duten proba guztiak WESTERN BLOT izeneko beste lagin batekin berretsi behar dira. 

Non egin dezaket GIBaren proba?

GIBaren proba sare publikoko osasun-zentroetan egin daiteke, doan. GIBaren proba sare publikoko osasun-zentroetan egin daiteke, doan. Zenbait hiritan, oro har STI zentroetan, proba, nahi izanez gero, modu erabat anonimoan eta dokumentaziorik aurkeztu gabe egiten da.

T4n ez dugu diagnosi-probarik egiten, baina aholkularitza eta laguntza psikologikoa ematen ditugu proba egin aurretik eta ondoren. Halaber, behar izanez gero, zurekin joango gara proba egitera zoazenean.

T4an ez dugu diagnostiko-proba egiten, baina aholkularitza eta laguntza psikologikoa eskaintzen dizkizugu aurretik eta ondoren, eta behar baduzu, lagunduko dizugu proba egitera zoazenean.